Een ongelukkige misstap, struikelen over een kleedje of uit balans raken — een valpartij kan ingrijpende gevolgen hebben, zeker op hogere leeftijd. Toch hoeven senioren dit niet zomaar te accepteren. Met drie gratis programma’s helpt Hoeksche Waard Actief inwoners langer fit, mobiel en zelfstandig te blijven.
De cijfers zijn onthutsend: één op de drie 65-plussers valt jaarlijks. Bij 75-plussers is dat zelfs één op de twee. En die trend is ook in de Hoeksche Waard voelbaar, vertelt Nienke Coppello van Hoeksche Waard Actief. “We werken samen met huisartsen en ziekenhuizen in de regio. Die horen ook dat er veel mensen vanuit de Hoeksche Waard op de spoedeisende hulp belanden na een val.”
Gelukkig groeit het bewustzijn onder senioren, merkt Coppello. “Tijdens de Week van de Valpreventie zagen we dat mensen ons belden omdat ze wilden deelnemen aan een cursus. Ze beseffen dat het risico een klein hoekje is.”
Drie programma’s
Hoeksche Waard Actief biedt drie programma’s aan, elk met een eigen insteek.
- In Balance is een valoptimatiecursus gebaseerd op Tai Chi. Deelnemers oefenen hun houding, balans en evenwicht — staand én zittend, rondom een stoel. Ook het opstaan na een val komt aan bod. Iedereen kan meedoen, of men nu een rollator gebruikt, een stok, of helemaal geen loopmiddel.
- Vallen Verleden Tijd gaat een stap verder. Daar leren deelnemers actief hoe ze het beste kunnen vallen, gebaseerd op judotechnieken. “Je maakt je klein op de borst, zodat je de impact vermindert,” legt Coppello uit. “Mensen zeggen vaak: ik heb geen tijd om na te denken als ik val. Maar je hebt een paar milliseconden. En uit een recente cursus bleek dat iemand die techniek daadwerkelijk toepaste tijdens het oefenen.” De cursus bevat een parcours met obstakels uit het dagelijks leven, zoals losliggende tegels. Voor mensen met een rollator is dit programma minder geschikt; zij zijn beter af bij In Balance.
- Zicht op Evenwicht richt zich op mensen die zo angstig zijn geworden om te vallen dat ze bijvoorbeeld niet meer naar buiten durven. “Daar ga je meer het gesprek aan over waar die angst vandaan komt en hoe je die kunt wegnemen,” aldus Coppello.
Risico’s herkennen
Tijdens de cursussen wordt ook aandacht besteed aan veelvoorkomende valrisico’s. Coppello noemt het op- en afstappen van de fiets, maar ook schijnbaar onschuldige situaties: “Drie dingen tegelijk willen doen en dan even niet opletten. Of op een keukentrapje staan op 82-jarige leeftijd. Of een krukje gebruiken dat al jaren oud is en niet meer stevig genoeg.”
Daarnaast is er aandacht voor het behoud van spierkracht, die met de jaren afneemt. “Sommige deelnemers worden echt sterker. Bij anderen gaat het erom wat ze hebben te behouden.”
Coppello benadrukt dat de programma’s vooral aansluiten bij wat mensen willen: “De statistiek dat één op de drie ouderen valt, spreekt niet iedereen aan. Maar als je vraagt: wil je zo lang mogelijk zelfstandig boodschappen doen, naar het buurthuis, of met je kleinkinderen naar buiten? Dan denken mensen: ja, dat wil ik. Wat kan ik ervoor doen?”
Voor wie en waar?
De cursussen zijn bedoeld voor iedereen die bang is om te vallen, het afgelopen jaar gevallen is, of moeite heeft met balans — ongeacht leeftijd. Binnenkort starten er cursussen in Oud-Beijerland, Nieuw-Beijerland en Strijen. Vanaf januari 2027 volgen er meer.
Het goede nieuws: deelname is volledig kosteloos. De gemeente Hoeksche Waard erkent het belang van valpreventie en financiert de programma’s. Informatie en aanmelden via de website van Hoeksche Waard Actief.
🎧 Onder dit artikel is het originele interview met Nienke Coppello terug te luisteren.